Klasyfikacja olejów silnikowych

Dobór właściwego oleju silnikowego do naszego samochodu najlepiej powierzyć fachowcowi. Generalnie powinniśmy się kierować wskazaniami producenta auta. Konstruktor pojazdu najlepiej wie, jakim warunkom powinien odpowiadać olej silnikowy, aby silnik pracował w możliwie najbardziej optymalnych warunkach.  Olejów silnikowych, a także ich klasyfikacji jest całe mnóstwo. Możemy o tym przeczytać choćby w wikipedii.

Klasyfikacja lepkość oleju (SAE)

Niska lepkość oleju to olej „rzadszy”, wyższa – gęściejszy. Wartość lepkości określa opór płynięcia jednej wartswy oleju po drugiej. Najczęściej stosujemy klasyfikację SAE – amerykańskiego Stowarzyszenia Inżynierów Motoryzacji (ang. Society of Automotive Engineers). Wyróżnia ona 14 klas lepkości:

  • 6 klas zimowych, oznaczonych cyfrą przed literą W  (0W, 5W, 10W, 15W, 20W, 25W)
  • 8 klas letnich, oznaczonych cyfrą po literze W  (W8, W12, W16, W20, W30, W40, W50, W60).

Klasyfikacja jakości oleju (API)

Amerykański Instytut Nafty (ang. American Petroleum Institute) opracował klasyfikację jakości olejów silnikowych. Generalnie dzieli się je na oleje przeznaczone do silników benzynowych (oznaczane literą „S”) oraz silników diesla (oznaczane literą „C”). Po literze oznaczającej przeznaczenie oleju wg. rodzaju silnika umieszczana jest druga litera oznaczająca klasę jakości oleju. Im dalsza litera alfabetu – tym lepsza. Oleje do silników wysokoprężnych oznaczane są  jeszcze – po tych dwóch literach – dodatkowo cyfrą, np. CF-2.

Wybierając olej do silnika swojego samochodu można zastosować olej lepszej klasy, tj. o lepszych parametrach niż przewidział to producent pojazdu, ale powinny to być „sąsiednie” klasy, np. olej SN zamiast SM. Nie wolno stosować (ani uzupełniać) oleju niższej klasy niż przewidziany przez producenta. Na pewno doprowadzi to do szybszego zużycia silnika, może też skutkować jego uszkodzeniem.

Klasy jakości (API) olejów do silników benzynowych:

  • SG – głównie do aut wyprodukowanych przed rokiem 1993; gwarantują dobre parametry w zakresie odporności na ścieranie, trwałości i ochrony przed zanieczyszczeniem
  • SH – wprowadzona w 1993 r., głównie do samochodów wyprodukowanych przed 1996 r.; wartości zbliżone do normy SG
  • SJ – wprowadzona w 1996 r.; do samochodów wyprodukowanych przed 2001 r.; wymaga niższej zawartości fosforu i mniejszego parowania w porównaniu z klasą SH
  • SL – wprowadzona w 2001 r.; do aut z silnikami wyprodukowanymi przed 2004 r.; większe ograniczenia dla osadów przy eksploatacji w wysokich temperaturach aniżeli w normie SJ
  • SM – wprowadzona w 2004 r.; lepsze parametry odporności na utlenianie; zapobiega osadzaniu się zanieczyszczeń; większa wydajność smarowania w niskich temperaturach
  • SN – wprowadzona w 2010 r.; lepsza ochrona turbosprężarki i tłoków w wysokich temperaturach; mniejsze wytrącanie osadów i oszczędność zużycia paliwa

Klasy jakości (API) olejów do silników diesla:

  • CC – do lekkich silników wysokoprężnych; zapobiega zbieraniu się zanieczyszczeń wytwarzanych podczas pracy w wysokiej temperaturze
  • CD – do mocno eksploatowanych czterosuwowych silników wysokoprężnych; z dodatkami zapobiegającymi ścieraniu i zbieraniu się osadów
  • CD-II – do dwusuwowych silników Diesla
  • CE – do silników niższych klas, pracujących przy dużym obciążeniu
  • CF-4 – lepsza od CE zmniejsza zużycie i zanieczyszczenie tłoków
  • CF-2 – do dwusuwowych silników wysokoprężnych zamiast olejów CD-II
  • CF – zamiennik  CD do silników pracujących na paliwie słabej jakości
  • CG-4 – zamiennik CD, CE i CF-4 do silników o niskim poziomie emisji spalin; spełnia wymogi emisji spalin z 1994 r.
  • CH-4 – zamiennik CD, CE, CF-4 i CG-4; wprowadzona w 1998 r., do amerykańskich diesli, do silników o niskim poziomie emisji toksycznych spalin; spełnia wymogi emisji spalin z 1998 r.;
  • CI-4 – zamiennik CD, CE, CF-4, CG-4 i CH-4; wprowadzona w 2002 r., do silników o niskim poziomie emisji toksycznych spalin (zwłaszcza do silników z układem recyrkulacji spalin EGR); zgodna z wymogami emisji spalin z 2004 r.;
  • CJ-4 – zamiennik CI-4; wprowadzona w 2006 r., do silników diesla o podwyższonej czystości spalin z filtrem cząstek stałych DPF lub układem EGR;

Klasyfikacja jakości oleju (ACEA)

Europejskie Zrzeszenie Producentów Pojazdów Samochodowych (ACEA) opracowało własną klasyfikację olejów. Według niej dzielą się one na trzy podstawowe grupy:

  • A/B – oleje do silników benzynowych i silników wysokoprężnych w samochodach osobowych i dostawczych (lekkich)
  • C –oleje „low saps” czyli niskopopiołowe; do silników benzynowych i diesla w samochodach uwzględniających nowe normy czystości spalin
  • E – oleje do silników diesla stosowanych w samochodach ciężarowych

Ponadto wyróżnia się dodatkowo oleje:

w klasie A/B:

  • A1/B1 – do silników benzynowych i diesla wykorzystujących oleje o niskim współczynniku tarcia i niskiej lepkości (lepkość wysokotemperaturowa HTHS 2,6 – 3.5 mPas [paskali na sekundę]).
  • A3/B3 – do silników benzynowych i wysokoprężnych eksploatowanych w trudnych warunkach i o wydłużonym pomiędzy wymianami oleju przebiegu; mają stały wskaźnik lepkości i wysokie parametry
  • A3/B4 – do jednostek benzynowych i silników wysokoprężnych z wtryskiem bezpośrednim; stały wskaźnik lepkości; wysokie parametry; również jako zastępstwo klasy A3/B3
  • A5/B5 – do silników benzynowych i diesla o wydłużonym przebiegu między wymianami, które wykorzystują oleje o niskim współczynniku tarcia i niskiej lepkości (HTHS 2,9 – 3,5 mPas); wysokie parametry i stały wskaźnik lepkości

w klasie C:

  • C1 – do silników benzynowych i wysokoprężnych wyposażonych w filtr DPF lub katalizator, w których wymagane są oleje SAPS o niskim współczynniku tarcia i niskiej lepkości (HTHS wyższej niż 2,9 mPas); stały wskaźnik lepkości; wysokie parametry, wydłużają żywotność filtra DPF i katalizatora, oszczędzają paliwo
  • C2 – do silników benzynowych i Diesla wyposażonych w filtr DPF lub katalizator (wydłużają ich żywotność) wymagających olejów o niskiej lepkości (HTHS wyższej niż 2,9 mPas) i niskim współczynniku tarcia; zmniejszają spalanie
  • C3 – do silników benzynowych i wysokoprężnych wyposażonych w katalizator lub filtr DPF (wydłużają ich żywotność), ale bez wymogu lepkości HTHS;
  • C4 – do silników benzynowych i diesla wyposażonych w katalizator lub filtr DPF (wydłużają ich żywotność) z wymogiem lepkości HTHS 3,5 mPas

oznaczenia-oleju Klasyfikacja olejów silnikowych